Get access to your tickets, list of attendees and make yourself at home :).

Architektura informacji - co to takiego?

Architektura informacji otacza nas każdego dnia. Mało kto ma tego świadomość, jednak każdy z nas miał z nią styczność. Każdy z nas w pewnym momencie był projektantem architektury informacji - w szkole, w pracy, w domu.

Oczywiście architektura informacji lub też IA (z ang. Information Architecture), nie jest potrzebna każdemu. Umiejętność jej projektowania jest jednym z podstawowych zadań UX designera, jednak nie tylko jego. Graficy, projektanci stron internetowych, czy project managerowie projektują architekturę informacji w swojej pracy niemalże codziennie. Nie wiedząc jak robić to świadomie, tracą wiele godzin na poprawkach i innych decyzjach projektowych.

 

Często sama świadomość czym jest architektura informacji pozwala projektować ją lepiej. Nawet jeśli nie jesteś związany z tworzeniem oprogramowania, zrozumienie IA pozwoli Ci spojrzeć na świat bardziej świadomie.

 

A zrozumienie podstaw IA wcale nie jest trudne - nie potrzebujesz na to więcej niż jednego dnia.

Architektura informacji - co to takiego?

To dziedzina zajmująca się tworzeniem efektywnej komunikacji pomiędzy produktem a jego odbiorcą. To tworzenie, organizacja i przedstawienie informacji o produkcie, w sposób, który ułatwi odbiorcy ich zrozumienie.

 

Informacją mogą być fakty, obserwacje, słowa - cokolwiek co da się zaaranżować bądź pogrupować. Informacją może być również brak wymienionych wcześniej elementów (brak towaru na półce może być informacją, że produkt jest bardzo dobry i cieszy się powodzeniem).

 

Produktem może być strona internetowa, aplikacja mobilna, ale też zestaw płyt CD, czasopismo lub supermarket…

 

Weźmy pod lupę ostatni przykład, aby zobrazować, o co chodzi w architekturze informacji.

IA na romantycznej kolacji

Wyobraź sobie następującą sytuację: wyszedłeś wcześniej z pracy, by zrobić niespodziankę twojej drugiej połówce - przygotować romantyczną kolację. Rozpoczynasz gotowanie. Nagle orientujesz się, że brakuję ci puszki krojonych pomidorów i wina. Decydujesz się iść do najbliższego sklepu. Jest to duży supermarket.

Gdy docierasz do sklepu okazuje się, że układ półek został zmieniony. Nic nie jest tam, gdzie znajdowało się jeszcze tydzień temu - wtedy, kiedy byłeś tu ostatni raz. Rozglądasz się dookoła w poszukiwaniu wskazówek, co jest gdzie. Nie znajdujesz nic pomocnego, więc zaczynasz iść i rozglądać się po sklepowych alejkach. Przechodzisz koło alejki ze słodyczami, następnie mijasz stoisko ze słoikami i gotowymi sosami, co utwierdza cię w przekonaniu, że jesteś już blisko znalezienia krojonych pomidorów. Po chwili docierasz do rzędu półek z puszkami. Myślisz - bingo! - tutaj na pewno znajdę puszkę krojonych pomidorów.

Zaczynasz rozglądać się po półkach. Widzisz puszki kukurydzy, groszku, ciecierzycy aż w końcu zauważasz rząd puszek z rysunkiem pomidora. Szybkie spojrzenie pozwala ci zauważyć, że krojone pomidory są tuż za puszkami z całymi pomidorami, ale tuż przed puszkami z sosem pomidorowym. Wkładasz pomidory do koszyka i wychodzisz z alejki. Przypadkowo dostrzegasz alejkę, w której jest dużo butelek. Kierujesz się w tę stronę - sądzisz, że znajdziesz tam wino. Podchodząc bliżej, okazuje się, że są to butelki z piwami. Myślisz jednak, że skoro jest tutaj piwo, gdzieś blisko będzie też wino - w końcu to też alkohol. 

 

Okazuje się, że masz rację - w następnej alejce znajdujesz szeroki wybór wina. Wkładasz wino do koszyka i udajesz się do kasy. Kolacja uratowana!

Dlaczego to było takie proste?

Spójrzmy na całą sytuację bardziej analitycznie. Dlaczego mimo całkowitego przeorganizowania półek i produktów proces poszukiwania produktów był tak łatwy? Odpowiedź jest bardzo prosta - architektura informacji, czyli w tym przykładzie układ alejek, półek i produktów, zostały świadomie zaprojektowane. Zacznijmy od układu sklepu.

 

Stworzone z półek alejki o określonych długościach tworzą labirynt, który szybko pozwala ci zidentyfikować, jakie produkty się w nich znajdują. Również nazwy artykułów zostały zaprojektowane w celu ułatwienia klientom identyfikacji “co jest czym”. Pomidory krojone to pomidory krojone, a nie “kluczowy składnik salsy”. Taki proces właściwego nazywania informacji nazywa się ontologią (z ang. ontology).

 

Idąc dalej, produkty zostały one pogrupowane w duże zbiory (słodycze, warzywa, puszki) bardzo ogólnie opisujące ich zawartość. W tych dużych zbiorach (puszki) znajdują się mniejsze zbiory (puszki kukurydzy, groszku, ciecierzycy, pomidora), w których znajdują się jeszcze mniejsze zbiory (pomidory całe, krojone, sos). Taki proces organizacji i klasyfikacji informacji nazywa się systematyką lub taksonomią (z ang. taxonomy).

 

Warto wspomnieć, że systematyka mniejszych zbiorów (rodzaje puszek pomidorów) może być inna od systematyki zbioru, do którego należą (wszystkie puszki). Przykładowo, wszystkie puszki mogą być sklasyfikowane alfabetycznie (od Ananasa do Ziemniaków w puszce), jednak wewnątrz grupy puszek ananasa, taksonomia może być inna - przykładowo, według ceny lub firmy.

 

Odpowiednio dobrana ontologia i systematyka produktów to jednak za mało, by ogłosić sukces projektu architektury informacji. Produkty, jak i ich zbiory muszą zostać zaaranżowane w “formy”. Formy to konfiguracja ontologii i systematyki umożliwiająca klientowi zrozumienie i interakcję z informacjami. Proces tworzenia form nazywa się choreografią (z ang. choreography). Jest to kluczowy aspekt udanego projektu architektury informacji.

Dobrze zaprojektowana choreografia i formy korespondują z:

  • example

Gdyby właściciel sklepu zignorował powyższe aspekty, mógłby uznać, że najlepszym miejscem na umieszczenie puszki pomidorów będzie dział warzywny, obok pomidorów lub na owocach (pomidor to owoc). Jednak istnieje duża szansa, że ten układ nie byłby zrozumiały dla większości klientów, co sprawiłoby, że sprzedaż byłaby niezadowalająca.

 

Aby móc zaprojektować ontologię, taksonomię, choreografię i formy należy spojrzeć na produkt pod kątem trzech różnych aspektów.

3 aspekty w architekturze informacji

- Kontekst (context) - cele projektu architektury informacji, ograniczenia projektu, osoby biorące udział w projekcie.

 

- Informacje (content) - posiadane i brakujące informacje, sposób klasyfikacja i strukturyzacji informacji wspierająca cele odbiorcy.

 

- Odbiorca (users) - kim jest odbiorca, jakie ma potrzeby, jaki ma model mentalny i obycie związane z produktem, w jaki sposób używa informacji w produkcie, jak odbiera i interpretuje informacje.

Powyższe 3 aspekty są różne dla każdego projektu, dlatego nie istnieje jeden uniwersalny sposób na zaprojektowanie architektury informacji. Istnieje za to proces, który zdecydowanie ułatwia projektowanie IA.

 

 

O tym, jak przebiega proces projektowania architektury informacji przeczytasz w drugiej części tego artykułu, która już niebawem pojawi się na naszym portalu.

Szkoła IT Coders Lab, która stworzyła pierwszy i jedyny w Polsce praktyczny kurs projektowania UX, zapewnia, że uczestnicy przejdą przez cały proces UX-owy ucząc się logiki tworzenia nowego produktu. Szkoła oferuje wsparcie mentorów, stworzenie porfolio, a nawet pomoc w znalezieniu nowej pracy (w ramach programu Career Lab i współpracy m.in. w Grupą Pracuj). 

 

Materiał powstał we współpracy z Codres Lab.

blog comments powered by Disqus